KitCost
‹ บทความ / แจกสูตร
วิธีคิดต้นทุน

คำนวณต้นทุนต่อชิ้นยังไง สำหรับมือใหม่

มือใหม่หลายคนงงว่าจะรู้ได้ยังไงว่าของ 1 ชิ้นต้นทุนเท่าไหร่ จริง ๆ มีวิธีคิดที่ง่ายมาก แค่จำหลักเดียวคือ คิดรวมทั้งรอบ แล้วหารด้วยจำนวนที่ทำได้

คำตอบสั้น ๆ

คิดต้นทุนรวมทั้งรอบที่ทำก่อน แล้วหารด้วยจำนวนที่ขายได้จริง เช่น ต้นทุนรอบละ 240 บาท ทำได้ 40 ชิ้น เท่ากับชิ้นละ 6 บาท หลักเดียวนี้ใช้ได้กับทุกเมนู

ต้นทุนต่อชิ้นคืออะไร

ต้นทุนต่อชิ้นคือเงินที่จ่ายไปจริงเพื่อทำของ 1 ชิ้น 1 จาน หรือ 1 แก้ว เมื่อรู้ตัวเลขนี้ เราถึงจะตั้งราคาขายได้อย่างมั่นใจว่าไม่ขาดทุน

สูตรง่าย ๆ ที่ใช้ได้กับทุกเมนู

ไม่ต้องคิดทีละชิ้นให้ปวดหัว ให้คิดต้นทุนรวมของทั้งรอบที่ทำก่อน แล้วหารด้วยจำนวนที่ทำได้

  • รวมค่าวัตถุดิบ เครื่องปรุง บรรจุภัณฑ์ และค่าจิปาถะของทั้งรอบ
  • นับว่ารอบนั้นทำได้กี่ชิ้น
  • เอาต้นทุนรวมหารด้วยจำนวนชิ้น
ตัวอย่าง ทำขนม 1 รอบได้ 40 ชิ้น
วัตถุดิบและเครื่องปรุง180 บาท
บรรจุภัณฑ์ 40 ชิ้น40 บาท
ค่าไฟและของเสีย20 บาท
ต้นทุนรวม 1 รอบ240 บาท
ต้นทุนต่อชิ้น6 บาท

เพราะ 240 บาท หารด้วย 40 ชิ้น เท่ากับชิ้นละ 6 บาท ง่ายแค่นี้เอง บทความนี้เน้นเรื่องการเปลี่ยนต้นทุนรวมให้เป็นต้นทุนต่อชิ้น ถ้าอยากเห็นภาพรวมการรวมของให้ครบตั้งแต่ต้น อ่านได้ใน วิธีคิดต้นทุนอาหารแบบเข้าใจง่าย ใน 3 ขั้นตอน

จำนวนชิ้นเปลี่ยน ต้นทุนต่อชิ้นก็เปลี่ยน

ต้นทุนรวมเท่าเดิม แต่ถ้าทำได้จำนวนต่างกัน ต้นทุนต่อชิ้นก็ไม่เท่ากัน ยิ่งได้จำนวนมาก ต้นทุนต่อชิ้นยิ่งถูกลง

ต้นทุนรวมเท่ากัน 240 บาท
ทำได้ 40 ชิ้นชิ้นละ 6 บาท
ทำได้ 50 ชิ้นชิ้นละ 4.80 บาท
ส่วนต่างต่อชิ้น1.20 บาท

เพราะแบบนี้ การตอบให้ได้ว่า 1 รอบทำได้กี่ชิ้นจริง ๆ จึงสำคัญพอ ๆ กับการรวมต้นทุน

นับเฉพาะชิ้นที่ขายได้จริง

เวลานับจำนวน ให้ใส่เฉพาะชิ้นที่ขายได้จริง ไม่ใช่จำนวนที่ตั้งใจจะได้ เพราะระหว่างทำมักมีชิ้นเสีย ชิ้นแตก หรือชิ้นไม่สวยที่ขายไม่ได้

ตั้งใจได้ 50 ชิ้น แต่เสียไป 5
นับ 50 ชิ้น ตามที่ตั้งใจชิ้นละ 4.80 บาท
นับ 45 ชิ้น ที่ขายได้จริงชิ้นละ 5.33 บาท

ถ้านับจำนวนเกินจริง ต้นทุนต่อชิ้นจะดูต่ำกว่าความจริง แล้วเผลอตั้งราคาขายต่ำเกินไป เรื่องการนับชิ้นที่ได้จริงโดยเฉพาะของเบเกอรี่ อ่านต่อได้ใน คำนวณต้นทุนเบเกอรี่ ต้องดูจำนวนชิ้นที่ได้จริง

อย่าลืมแยกของที่ซื้อกับของที่ใช้

วัตถุดิบมักซื้อมาเป็นแพ็กใหญ่ แต่ใช้จริงต่อรอบแค่บางส่วน ต้องคิดเฉพาะส่วนที่ใช้ ไม่ใช่ราคาทั้งแพ็ก เรื่องนี้อ่านเพิ่มได้ใน ซื้อมาเท่าไหร่ กับ ใช้ไปเท่าไหร่

  • รวมต้นทุนทั้งรอบครบทุกอย่างแล้วหรือยัง
  • รู้ว่า 1 รอบทำได้กี่ชิ้นจริง ๆ แล้วหรือยัง
  • นับเฉพาะชิ้นที่ขายได้จริงแล้วหรือยัง

คำถามที่พบบ่อย

คิดต้นทุนต่อชิ้นยังไงให้เร็วที่สุด

คิดต้นทุนรวมทั้งรอบที่ทำก่อน แล้วหารด้วยจำนวนที่ทำได้จริง ไม่ต้องนั่งคิดทีละชิ้นให้ปวดหัว หลักเดียวนี้ใช้ได้กับทุกเมนู

ทำไมต้นทุนต่อชิ้นแต่ละรอบไม่เท่ากัน

เพราะจำนวนที่ทำได้และราคาวัตถุดิบเปลี่ยนไปในแต่ละรอบ ต้นทุนรวมเท่ากันแต่ถ้าได้จำนวนมากกว่า ต้นทุนต่อชิ้นก็ถูกลง

ต้องนับชิ้นที่เสียหรือไม่สวยด้วยไหม

ให้นับเฉพาะชิ้นที่ขายได้จริง ไม่นับชิ้นที่ตั้งใจจะได้ เพราะถ้านับเกินจริง ต้นทุนต่อชิ้นจะดูต่ำกว่าความจริง

รู้ต้นทุนต่อชิ้นแล้วตั้งราคายังไง

เอาต้นทุนต่อชิ้นเป็นฐาน แล้วบวกกำไรที่อยากได้ อ่านวิธีตั้งราคาให้พอดีใน ตั้งราคาขายยังไงไม่ให้เหนื่อยฟรี

ไม่ต้องกดเครื่องคิดเลขเอง ใส่ต้นทุนวัตถุดิบทั้งรอบและจำนวนที่ทำได้จริงลงใน KitCost แล้วระบบจะหารต้นทุนต่อชิ้นและแนะนำราคาขายให้ทันที
ลองคำนวณต้นทุนด้วย KitCost

ตัวเลขในบทความเป็นตัวอย่างเบื้องต้น ควรปรับตามราคาวัตถุดิบจริงของร้านคุณ