ทำ 100 กล่อง แต่ขายไม่หมด ต้นทุนจริงคิดยังไง
ทำข้าวกล่องไว้ 100 กล่อง ตั้งใจว่าจะขายหมด แต่พอจบวันเหลือ 20 กล่อง คำถามคือต้นทุนต่อกล่องจริง ๆ ควรคิดยังไง บทความนี้ช่วยให้เห็นว่าของที่ขายไม่หมดมีผลกับต้นทุนมากกว่าที่คิด
ต้นทุนต่อกล่องจริงต้องหารด้วยจำนวนที่ขายได้จริง ไม่ใช่จำนวนที่ทำ เช่น ทำ 100 กล่อง ต้นทุนรวม 3,000 บาท ถ้าขายได้ 80 กล่อง ต้นทุนจริงคือกล่องละ 37.50 บาท ไม่ใช่ 30 บาท เพราะ 20 กล่องที่เหลือก็จ่ายเงินไปแล้วเหมือนกัน ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่าง ปรับตามร้านคุณได้
ทำไมขายไม่หมดถึงทำให้ต้นทุนสูงขึ้น
เวลาทำของ เราจ่ายค่าวัตถุดิบ ค่ากล่อง และค่าแก๊สไปตามจำนวนที่ทำ ไม่ใช่ตามจำนวนที่ขายได้ ของที่ขายไม่หมดก็ใช้เงินทุนไปแล้วเท่ากัน เงินก้อนนั้นจึงต้องไปเฉลี่ยกับกล่องที่ขายได้จริง ทำให้ต้นทุนต่อกล่องจริงสูงกว่าที่คำนวณตอนแรก
เปรียบเทียบให้เห็นภาพ
สมมติทำข้าวกล่อง 1 รอบ ต้นทุนรวมทั้งวัตถุดิบ กล่อง และค่าแก๊สอยู่ที่ 3,000 บาท สำหรับ 100 กล่อง
จะเห็นว่ายิ่งขายไม่หมดมาก ต้นทุนจริงต่อกล่องยิ่งสูง ถ้าตั้งราคาขายไว้ที่ 40 บาทโดยคิดว่าต้นทุน 30 บาท พอขายได้แค่ 60 กล่อง จริง ๆ แล้วขาดทุนต่อกล่องโดยไม่รู้ตัว
แล้วควรคิดต้นทุนจากจำนวนไหน
ใช้สองตัวเลขคู่กัน ตัวแรกคือต้นทุนต่อกล่องตามจำนวนที่ทำ ไว้ดูว่าทำได้ถูกแค่ไหน อีกตัวคือต้นทุนต่อกล่องตามจำนวนที่ขายได้จริงโดยเฉลี่ย ไว้ใช้ตั้งราคาให้ปลอดภัย ถ้าปกติขายได้ราว 80 กล่องจาก 100 ก็ควรตั้งราคาเผื่อจากต้นทุนที่ 80 กล่อง ไม่ใช่ 100 กล่อง
เรื่องการนับจำนวนที่ขายได้จริงนี้สำคัญพอ ๆ กับการรวมต้นทุน อ่านต่อได้ใน คำนวณต้นทุนต่อชิ้นยังไง สำหรับมือใหม่
สิ่งที่แม่ค้ามักลืม
- คิดต้นทุนจากจำนวนที่ทำ ทั้งที่ขายไม่เคยหมด
- ลืมว่ากล่องที่เหลือก็จ่ายค่าวัตถุดิบและกล่องไปแล้ว
- เอาของเหลือไปกินเองหรือแจก แต่ไม่ได้นับเป็นต้นทุนที่หายไป
- ทำเผื่อเยอะทุกวันเพราะกลัวของขาด จนของเหลือบานเป็นประจำ
การจัดการของที่เหลือท้ายวันให้ดีช่วยลดต้นทุนส่วนนี้ได้ อ่านต่อใน ของเหลือท้ายวัน ควรจัดการยังไงไม่ให้ต้นทุนบาน
คิดเรื่องนี้ใน KitCost ยังไง
เวลากรอกใน KitCost ช่องจำนวนที่ทำได้ ให้ลองใส่จำนวนที่ขายได้จริงโดยเฉลี่ยแทนจำนวนที่ทำสุดทาง เช่น ถ้าทำ 100 แต่ขายได้จริงราว 80 ก็ใส่ 80 ระบบจะหารต้นทุนรวมด้วย 80 ให้ ทำให้ราคาขายแนะนำเผื่อของที่ขายไม่หมดไว้แล้ว
ถ้าอยากตั้งเป้าว่าต้องขายกี่กล่องต่อวันถึงคุ้ม อ่านต่อใน ขายกี่จานต่อวันถึงคุ้มทุน คำนวณจุดคุ้มทุนร้านเล็ก
- รู้ต้นทุนรวมต่อรอบที่ทำแล้วหรือยัง
- รู้ว่าปกติขายได้จริงกี่กล่องจากที่ทำ
- ตั้งราคาเผื่อจากจำนวนที่ขายได้จริง ไม่ใช่จำนวนที่ทำ
- มีวิธีจัดการของที่เหลือท้ายวันแล้วหรือยัง
คำถามที่พบบ่อย
ต้องหารต้นทุนด้วยจำนวนที่ทำหรือจำนวนที่ขายได้
ถ้าอยากรู้ต้นทุนจริงเพื่อตั้งราคา ให้หารด้วยจำนวนที่ขายได้จริงโดยเฉลี่ย เพราะของที่ขายไม่หมดก็จ่ายเงินไปแล้วเหมือนกัน
ทำเผื่อไว้เยอะ ๆ ดีไหม
ทำเผื่อมากเกินไปแล้วขายไม่หมดบ่อย ๆ จะดันต้นทุนต่อกล่องให้สูงขึ้น ควรประเมินจากยอดขายจริงในแต่ละวัน
ของเหลือเอาไปกินเองนับเป็นต้นทุนไหม
นับ เพราะเป็นของที่จ่ายเงินทำแล้วแต่ไม่ได้สร้างรายได้ ควรรวมไว้เพื่อให้เห็นต้นทุนจริง