ร้านเล็กควรจดรายรับรายจ่ายอะไรบ้าง
ร้านเล็กหลายแห่งขายมาหลายปีแต่ไม่รู้ว่าตัวเองกำไรหรือขาดทุนจริง ๆ เพราะไม่เคยจดตัวเลขเลย บทความนี้แนะนำว่าควรจดอะไรบ้าง แบบง่ายและทำได้จริง
จดแค่ 5 อย่างต่อวันก็พอ คือ ยอดขาย ค่าวัตถุดิบ ค่าบรรจุภัณฑ์ ของเหลือหรือของเสีย และค่าใช้จ่ายประจำ พอจดครบสักสองสามสัปดาห์จะเริ่มเห็นว่าวันไหนกำไรจริง วันไหนขายดีแต่เงินไม่เหลือ ไม่ต้องเก่งบัญชี ขอแค่จดให้สม่ำเสมอทุกวัน
ทำไมต้องจด ทั้งที่ขายได้ทุกวัน
ขายได้ไม่ได้แปลว่าได้กำไร ถ้าไม่จดตัวเลข เราจะไม่รู้ว่าเงินที่ได้มาหักต้นทุนแล้วเหลือเท่าไหร่ หลายร้านรู้สึกว่าขายดีแต่ปลายเดือนกลับไม่มีเงินเก็บ เพราะไม่รู้ว่าจ่ายไปกับอะไรบ้าง
สิ่งที่ควรจดทุกวัน
- ยอดขาย รวมเงินที่ได้รับทั้งหมดในวันนั้น
- ค่าวัตถุดิบที่ซื้อมา ของที่ซื้อวันนี้ราคาเท่าไหร่
- ค่าบรรจุภัณฑ์ กล่อง ถุง ช้อน หลอด ที่ใช้ไป
- ของเสียและของที่ขายไม่หมด ประเมินมูลค่าที่ทิ้งไป
- ค่าใช้จ่ายประจำ เช่น ค่าเช่า ค่าแก๊ส ค่าไฟ ที่จ่ายวันนี้
จดยังไงให้ทำได้จริง
ไม่ต้องใช้โปรแกรมบัญชีซับซ้อน แค่สมุดเล็ม ๆ หรือบันทึกในโทรศัพท์ก็ได้ ขอแค่จดทุกวันสม่ำเสมอ จะดีกว่าไม่จดเลยมาก เมื่อสะสมข้อมูลสัก 2–4 สัปดาห์ จะเริ่มเห็นรูปแบบว่าวันไหนกำไรมาก วันไหนน้อย และต้นทุนส่วนไหนใหญ่ที่สุด
พอรู้ค่าใช้จ่ายคงที่ต่อวันแล้ว ลองคำนวณต่อว่าต้องขายกี่จานถึงเท่าทุนได้ที่ ขายกี่จานต่อวันถึงคุ้มทุน คำนวณจุดคุ้มทุนร้านเล็ก
- จดยอดขายรวมทุกวันแล้วหรือยัง
- จดค่าวัตถุดิบที่ซื้อทุกวันแล้วหรือยัง
- จดค่าบรรจุภัณฑ์และค่าจิปาถะแล้วหรือยัง
- ประเมินของเสียแต่ละวันแล้วหรือยัง
- ดูยอดรวมรายสัปดาห์เพื่อเช็กกำไรแล้วหรือยัง
คำถามที่พบบ่อย
จดแค่ยอดขายอย่างเดียวพอไหม
ไม่พอ เพราะยอดขายสูงไม่ได้แปลว่ากำไรดี ต้องจดค่าวัตถุดิบ ค่าบรรจุภัณฑ์ และของเหลือควบคู่ไปด้วย ถึงจะรู้ว่าเงินที่เข้ามาเหลือเป็นกำไรจริงเท่าไหร่ จดเฉพาะรายรับมักหลอกตาว่าร้านไปได้ดีทั้งที่ปลายเดือนอาจไม่เหลือ
ควรจดทุกวัน หรือรวมจดทีเดียวตอนสิ้นสัปดาห์ก็พอ
จดทุกวันดีกว่า เพราะรอจดสิ้นสัปดาห์มักจำไม่ได้ว่าวันไหนซื้อของเท่าไหร่ ของเหลือกี่ชิ้น พอจดรายวันจะเทียบได้ว่าวันไหนขายดีวันไหนเงียบ แล้วค่อยเอายอดมารวมดูภาพรวมรายสัปดาห์อีกที
ของเหลือท้ายวันต้องจดด้วยไหม ทั้งที่ไม่ได้จ่ายเงินเพิ่ม
ต้องจด เพราะของเหลือคือวัตถุดิบที่จ่ายเงินซื้อไปแล้วแต่ไม่ได้กลายเป็นยอดขาย ถ้าไม่จดจะดูเหมือนต้นทุนต่ำกว่าความจริง จดไว้จะรู้ว่าควรลดจำนวนผลิตลงแค่ไหน วิธีจัดการอ่านต่อได้ที่ ของเหลือท้ายวัน ควรจัดการยังไงไม่ให้ต้นทุนบาน
จดไปสักพักแล้วเอาตัวเลขไปทำอะไรต่อ
เอามาเทียบสัปดาห์ต่อสัปดาห์ว่าวันไหนหรือเมนูไหนทำกำไรได้ดีที่สุด เมนูไหนขายดีแต่กำไรบาง จะได้ตัดสินใจว่าจะเน้นเมนูไหน ลดเมนูไหน และรู้ค่าใช้จ่ายคงที่จริงเพื่อนำไปตั้งราคาให้เหลือกำไรพอ